CAMIÑOS QUE CRUXEN

 

A artrose é a enfermidade articular dexenerativa, crónica e a máis frecuente na poboación adulta. Prodúcese polo desgaste do cartilaxe articular. A pesar de que este proceso de desgaste foi vinculado ao envellecemento durante moito tempo hoxe en día enténdese como unha condición na que inflúen factores como xenéticos, metabólicos e ambientais. 

O cartilaxe é o tecido que recobre os extremos dos osos nas articulacións. Cando se desenvolve a artrose o cartilaxe  perde as súas propiedades e incuso pode desaparecer facendo que os extremos de ambos osos rocen directamente, producindo dor.

Habitualmente localizase na columna cervical e lumbar, algunhas articulacións do ombreiro e dos dedos das mans, a articulación da raíz do polgar, a cadeira, o xeonllo e a articulación do comezo do dedo gordo do pe. 

Cales son os síntomas?

O síntoma máis frecuente é a dor. Esta dor soe aparecer cando se exixe un esforzo a articulación danada e xeralmente empeora a medida que avanza o día. Este dor pode aparecer co repouso ou descanso se a enfermidade avanza.

Na artrose da columna vertebral, prodúcese dor de pescozo ou da rexión lumbar, dificultade para o movemento e contractura dos músculos da rexión afectada. 

Outros síntomas son as deformidades articulares ou as limitacións da mobilidade con dor á presión, estralos e crepitacións da articulación. 

Síntomas habituais

• Dor articular
• Deformidade articular
• Inflamación nas articulacións
• Rixidez

Orixe

Esta enfermidade non é hereditaria pero si que ten un compoñente de risco xenético.

A artrose comeza con unha alteración na cartilaxe que protexe as superficies articulares provocando a súa dexeneración. Este dano inicial pode provocar respostas celulares que intenten reparar a cartilaxe pero a miúdo son desadaptativas. 

Finalmente a cartilaxe deteriórase e os osos que están debaixo poden rozarse o que leva a formación de esporóns óseos (osteofitos) nos bordes da articulación e causa dos síntomas característicos. 

Factores que favorecen a artrose 

Existen factores de risco que favorecen esta enfermidade, hai algúns que podemos evitar pero outros que  non son modificables.

Os factores non modificables son a idade, o sexo, a xenética e as deformidades óseas. O risco desta enfermidade aumenta a medida que cumprimos anos, é moi común que esta enfermidade apareza despois dos 65 anos. Tamén as mulleres despois da menopausa son máis propensas a padecela.

Pero así como hai factores non modificables tamén hai outros que son modificables como a obesidade, as lesións, a sobrecarga repentina ou o tabaquismo. Con obesidade podemos cargar sobre articulacións danadas que aumenta a posibilidade de que produzan proteínas inflamatorias. As lesións ou sobrecargas incitan a estas enfermidades por bruscos movementos ou traballos forzados. Por último o tabaquismo inflúe ao deterioro articular por o seu efecto oxidante. 

Outros factores poden ser enfermidades metabólicas como a diabetes ou a inflamación que contribúe ao deterioro articular por o seu efecto oxidante. 

Tipos segundo a zona infectada

•  Artrose de pelve: Os síntomas máis habituais son a dor na ingua, muslo ou glúteo, rixidez ao levantarse ou perda de mobilidade na cadeira. 
  
• Artrose cervical: Desgaste das articulacións e cartilaxes das vértebras do pescozo. Os síntomas mais comúns son dor no pescozo, rixidez cervical, estralos e mareos. 
• Artrose lumbar: Localízase nas vértebras da zona baixa das costas. Os síntomas mais comúns son a dor na parte baixa das costas, rixidez lumbar ou sensación de fricción.
• Artrose de man: Localízase nos dedos e na base do polgar, os síntomas mais comúns son a dor na articulación, rixidez, inflamación ou vultos. 
• Artrose de xeonllo: Localízase na cartilaxe que une os ósos da articulación do xeonllo. Os síntomas son dor de xeonllo, inflamación ou rixidez. 

Diagnóstico

O diagnóstico desta enfermidade realízase a través do historial clínico e a exploración física. Algúns casos necesitan probas complementarias.

Estas probas poden ser análises do líquido sinovial, para ver se presentan derrame articular. Tamén se utilizan radiografías que mostran o estreitamento do espazo articular, osteofitos e cambios nos osos.

Tratamento

O tratamento adoitase basear en aliviar a dor e mellorar a función articular.

• Tratamentos non farmacolóxicos: Estes adoitan ser os máis importantes e a clave para aliviar a dor. Normalmente soen ser exercicios e fisioterapia que axudan a fortalecer músculos e mellorar a flexibilidade. Tamén é necesario controlar o peso para poder reducir a carga sobre as articulacións.
• Tratamentos farmacolóxicos: Os analxésicos soen ser os mellores para reducir a dor coma por exemplo o paracetamol. Tamén para reducir a inflamación pódenos receitar antiinflamatorios como o ibuprofeno. 

Unha estrutura desequilibrada

O noso corpo está formado polo sistema óseo, que se encarga principalmente de proporcionar soporte ao corpo. Como outros sistemas, este pódese ver afectado por distintas afeccións, entre as que destaca a enfermidade de Paget.

En que consiste?

Esta enfermidade é un trastorno crónico que pode ser de dous tipos: monostótica, se afecta a un só óso; ou polostiótica, se afecta a varios ósos. Provoca un alteramento no proceso de descomposición e crecemento do óso, facendo que este se volva máis grande e á vez máis débil o que facilita que se deforme e se fracture. Esta patoloxía pode afectar a calquera óso, aínda que os máis propensos a sufrila son: a pelves, o cranio, a columna vertebral, o fémur e a tibia.

A enfermidade pode estar determinada pola idade, xa que esta desenvólvese na etapa adulta e normalmente en persoas maiores de 50 anos. Tamén é máis común en homes que en mulleres e nas zonas de Inglaterra, Escocia, Europa central e Grecia. Outro factor de risco son os antecedentes familiares que fan que sexa máis probable que se desenvolva a enfermidade.

Causas da enfermidade de Paget.

Esta patoloxía prodúcese por un desequilibrio na función dos osteoclastos, encargados de destruír e reabsorber o óso vello, e os osteoblastos, encargados de formar o novo óso. Estas dúas células vólvense hiperactivas, incrementando así a remodelación do óso.

A pesar de isto, as causas que provocan este desequilibrio aínda non están moi claras, pero algúns científicos pensan que pode estar provocada por factores ambientais ou xenéticos, porque hai varios xenes que parecen estar relacionados e porque é común que máis de un membro dunha familia a sofra. Tamén se ten asociado con algúns virus como o do sarampelo e o da rubéola.

Síntomas.

En moitas ocasións esta enfermidade é asintomática, pero cando ten síntomas estes son habitualmente confundidos con os da artrite posto que son similares. Algún de esos síntomas son:

• Dor ósea, debido ao agrandamento do óso e as microfracturas que se producen pola súa fraxilidade.
• Inflamación e deformación dos ósos: sobre todo aparecen arqueados os dos brazos e os das pernas, provocando estes últimos coxeira. Tamén pode causar un agrandamento do cranio o que pode derivar en xordeira ou mareos, e cando ocorre na columna vertebral provoca a aparición dunha xiba.
• Dor articular, debido a que os ósos afectados poden exercer unha maior presión nelas, desgastando a cartilaxe. 
  
• O crecemento do óso fai que aumente a cantidade de vasos sanguíneos nel, e que así aumente nese zona a temperatura.
  

Ademais, a enfermidade de Paget pode causar fracturas, deformidades, e outras patoloxías como artrite, problemas neurolóxicos, distintos problemas cardíacos ou incluso cáncer de óso.

Diagnóstico e tratamento

Esta enfermidade diagnostícase mediante analíticas do sangue, radiografías e gammagrafías óseas.

Unha vez diagnosticada, pode ser tratada con distintos medicamentos que controlan a formación e descomposición excesiva de óso, analxésicos, antiinflamatorios, cirurxía, fisioterapia ou dieta e suplementos.

MÚSCULOS EN TENSIÓN

As cambras son contraccións bruscas, breves e involuntarias dun músculo ou dun grupo de músculos que poden aparecer sen previo aviso. O músculo ténsase de golpe e queda ríxido así durante uns segundos ou incluso un par de minutos. Aínda que poden ser moi dolorosas e deixarnos inmóbiles un tempo, non adoitan ser perigosas.

Aparecen con máis frecuencia cando facemos deporte, cando nos esforzamos máis do habitual ou cando fai moita calor. Ademais, certos medicamentos ou algunhas enfermidades poden favorecer a súa aparición. Son moi comúns, e case todo o mundo as experimentou algunha vez, especialmente despois de facer exercicio ou durante a noite.

O lado positivo é que a maioría das cambras melloran soas e pódense tratar facilmente con medidas básicas de autocoidado.

Síntomas

A máis habitual é que aparezan nas pernas, especialmente nos xemelgos. A dor é intensa mentres dura a cambra, e despois a zona pode quedar algo dorida durante unhas horas ou incluso un día. Aínda que son molestas, adoitan ser episodios curtos. Tamén poden ocorrer noutras partes do corpo, como: 

• Coxas
• Pés
• Mans
• Brazos
• Abdome
• Ao longo da súa caixa torácica

  

Cando debería preocuparme?

Na maioría dos casos non é necesario ir ao médico. Aínda así, si se recomenda consultar cun profesional se as cambras:

• Son severas.

• Veñen acompañadas de inflamación, tumefacción ou cambios na pel.

• Aparecen xunto con debilidade muscular.

• Ocorren con moita frecuencia e duran demasiado.

• Non melloran nin con estiramentos nin bebendo suficiente líquido. 

Por que se producen?

As cambras poden aparecer por varios motivos, aínda que ás veces non se chega a saber a causa exacta. Entre os factores máis comúns están:

• Uso excesivo do músculo ou esforzo intenso.

• Deshidratación, sobre todo se hai moita suor.

• Manter unha postura durante moito tempo.

Tamén poden estar relacionados con certos problemas de saúde:

• Mala circulación nas pernas, que provoca dor tipo pinchazo mentres se fai exercicio.

• Opresión dun nervio, sobre todo na columna, que causa dor ao camiñar e mellora ao inclinarse cara adiante (por exemplo, apoiado nun carro da compra).

• Baixos niveis de electrólitos como potasio, calcio ou magnesio na sangue (por exemplo, ao final do embarazo). Algúns medicamentos que aumentan a micción tamén poden reducir estes minerais no corpo.

• Someterse a diálise.

Factores de risco

Algunhas persoas teñen máis probabilidade de sufrir cambras. Isto ocorre, por exemplo:

• A medida que envellecemos, porque perdemos masa muscular.

• Se non estamos en boa forma física.

• En situacións de moito suor, como en deportes intensos con calor.

• Durante o embarazo.

• En persoas con diabetes, problemas de nervios, fígado ou tiroide.

• En situacións de sobrepeso.

Como se poden previr?

A boa noticia é que hai varias formas sinxelas de reducir o risco de ter cambras:

• Hidratación constante: bebe auga suficiente durante o día. Se fai calor ou fas deporte, as bebidas deportivas poden axudarte a reemprazar os electrólitos perdidos.

• Estiramentos: é recomendable estirar os músculos, tanto antes como despois da actividade física.

• Mentres fas exercicio, evita esforzarte máis do debido sen estar preparado.

• Antes de durmir, facer estiramentos ou uns minutos de exercicio suave (como bicicleta estática) pode axudar a evitar as cambras nocturnas.

• Non abusar de café, nicotina ou estimulantes.

CRISTAL ROTO

 

A enfermidade osteoxénese imperfecta ou tamén coñecida como enfermidade dos ósos de cristal é unha enfermidade hereditaria do tecido conxuntivo a cal dana o óso de forma que produce fraxilidade nel o que fai que fracture, e a súa masa ósea é máis baixa do normal. Está prodúcese por unha mutación do xene é dicir hai un cambio no ADN,  código o cal conten as instrucións para construír e facer funcionar todo o noso corpo, neste caso afecta ao coláxeno tipo 1, a cal é unha proteína fundamental para a estrutura dos ósos e outros tecidos conectivos, por esta razón esta enfermidade non se pode previr.

TIPOS DE OSTEOXÉNESE IMPERFECTA

Actualmente existen 11 tipos de osteoxénese, dependendo da fraxilidade dos ósos e do grao de deformidade, os máis frecuentes son:

• TIPO 1: É a forma máis común e leve. Adoitan transmitirse como unha enfermidade herdada en forma dominante, é difícil de diagnosticar xa que non hai moitos síntomas como a deformidade e as fracturas predominan aparecer na puberdade.
• TIPO 2: É a forma máis grave. Transmítese como unha enfermidade herdada en forma recesiva. Este tipo no caso dos bebes é perigoso xa que non asegura un parto normal e seguro polo motivo de que os óso teñen unha deformidade severa e unha debilidade neles.
• TIPO 3: É unha forma aínda máis grave que o tipo dous pero non chega a ser letal. Transmítense como unha enfermidade herdada en forma dominante. O seu diagnóstico anticipado é grave debido a curvatura e a fraxilidade das extremidades inferiores. Este tipo pode provocar discapacidade física, o que obriga a usar unha cadeira de rodas. 
• TIPO 4: É moi similar ao tipo 3 pero non chega a ser tan grave. Transmítese como unha enfermidade herdada en forma dominante. Afecta á altura e ás veces causa deformidades óseas e perda de audición na idade adulta. 

SÍNTOMAS:

Os síntomas desta enfermidade varían de leves a graves, aínda que non todos afectan só aos ósos; os pacientes tamén poden experimentar outros síntomas como:

• As esclerosas son azuis ou agrisadas na infancia; no caso do tipo 1, debido a que non é tan grave, pode normalizarse co paso dos anos.
• Perda de audición progresiva, que xeralmente ocorre ao chegar á idade adulta.
• Dentes fráxiles, que poden aparecer translúcidos ou marróns, desgástanse máis do habitual co paso do tempo e tenden a romperse con máis facilidade.
• Músculos débiles.
• Hipotonía.
• Articulacións laxas.
• Ton de voz agudo.
• Baixa estatura.
• Problemas pulmonares.
• Problemas cardíacos.
• Problemas neurolóxicos.
• Macrocefalia (aumento anormal da circunferencia da cabeza, por enriba do que corresponde para a idade e sexo).
• Fraxilidade ósea (síntoma máis característico, o cal se ocasiona sen causa aparente)

DIAGNÓSTICO:

Podemos obter un diagnóstico na etapa prenatal (cando o bebe aínda non naceu), na cal faise unha ecografía, xa que así podemos detectar una osteoxénese de tipo 2 polas fracturas ou curvaturas óseas do feto, non obstante tamén se pode coller unha mostra de vilosidades coriónicas, as cales extráense do líquido amniótico ou do tecido placentario e realízase probas xenéricas para confirmar unha mutación, e na etapa postnatal (cando o bebe xa naceu), na cal o diagnóstico baséase na presenza de síntomas como nas probas de radiografía a cal serve para identificar estruturas óseas anormais, características desta enfermidade, tamén se pode facer unha biopsia na pel para analizar o coláxeno e por último fanse probas xenéticas cunha mostra de sangue as cales confirman unha mutación no xene.

TRATAMENTO:

Para esta enfermidade non existe unha cura, non obstante, existen diferentes tratamentos os cales axudan a levar unha vida máis ou menos normal como:

• Os bisfosfonatos, medicamentos que fan que os ósos perdan menos masa e se volvan máis fortes, porque frean a destrución do óso vello mentres o corpo crea óso novo. Axudan a reducir a dor e as fracturas.
• Suplementos de calcio e vitaminas D no caso de ter unha deficiencia.
• Cirurxía, no caso de ter unha deformidade progresiva ou fracturas que se repiten con frecuencia nos ósos longos das extremidades, colócanse filamento metálicas para proporcionar soporte neles.
• Osteotomía, para corrixir a deformidade nos ósos, pódese realizar un procedemento cirúrxico, no cal fanse varios cortes nos ósos e se fixan mediante cravos telescópicos; este procedemento habitúase facer no fémur e na tibia.
• Fisioterapia, para desenvolver forza muscular, aumentar a capacidade física e a mellorar a respiración.
• Exercicio de baixo impacto, como a natación, para aumentar a resistencia ósea e a forza muscular.

DE DEPORTISTA A MOBLE

O peor de facer exercicio non é o esforzo, senón acordarse dos músculos ao día seguinte. Todos tivemos algunha vez maniotas, esa dor intensa que aparece despois dun día de actividade física, que non che deixa andar con normalidade, levantar un peso ou incluso agacharte. Unha auténtica tortura, pero... que son e por que aparecen? 

As maniotas son un dor muscular que aparecen entre as 24 e 72 horas de facer exercicio intenso ou ao que non estás acostumado. A súa intensidade soe aumentar ata as 48 horas e logo vai desaparecendo pouco a pouco en uns 3 ou 4 días.

Por que aparecen?

                                                                               Aínda que non se sabe con certeza cal é a causa exacta, existen varias teorías sobre por que aparecen as maniotas. A máis aceptada é a que di que se deben a pequenas roturas nas fibras musculares, que se producen cando facemos un esforzo ao que o noso corpo non está acostumado. Estas microrroturas provocan inflamación e, como resultado, aparece a dor e a rixidez.

Ademais, tamén se pensa que poden influír outros factores, como o aumento da temperatura nos músculos, a acumulación de substancias que irritan as terminacións nerviosas ou a formación de cristais de ácido láctico. Aínda así, as microrroturas musculares seguen sendo a explicación máis aceptada polos expertos.

Son perigosas?

As maniotas non son malas para a saúde, de feito son unha sinal de que o corpo está adaptándose ao esforzo e mellorando. Cando faise un novo exercicio ou máis intenso do normal, os músculos sofren pequenas roturas nas fibras e posteriormente o corpo as repara.

Porén, é moi importante distinguir entre a dor normal das maniotas e o dor dunha lesión. Se a dor é moi intensa, dura máis dunha semana, ou aparece acompañada de inflamación forte, hematomas ou dificultade para moverse, entón pode ser unha contractura ou unha rotura muscular.

Zonas máis comúns onde aparecen as maniotas

Aparecen nas zonas que máis foron traballadas ou nas que non se está acostumado a usar tanto. Por exemplo, nas pernas é onde máis se notan, sobre todo nos cuádriceps, nos glúteos e nos xemelgos, despois de correr, facer sentadiñas ou subir moitas escaleiras. Tamén é bastante común sentilas nos brazos e nos ombros, sobre todo se se fixo exercicio con pesas, flexións ou natación. Outro lugar onde tamén aparecen moito é na zona abdominal, cando se comeza a traballar os abdominais ou se fan pranchas, xa que son músculos que non se usan tanto no día a día.

As maniotas adoitan ser máis fortes canto máis intenso ou longo foi o exercicio, e van aumentando pouco a pouco ata chegar ao seu punto máximo entre as 24 e 48 horas despois da actividade física. A partir dese momento, a dor vai diminuíndo pouco a pouco e normalmente desaparece ao redor do cuarto día.

Os principais síntomas das maniotas son:

• Un dor que aparece un tempo despois de facer exercicio e que se nota sobre todo nas zonas onde os músculos se unen cos tendóns

• Moita máis sensibilidade, incluso sentindo dor con movementos leves

• Diminución da flexibilidade e da amplitude de movemento do músculo afectado

• Menor forza muscular

• Sensación de debilidade no músculo traballado

• Rixidez e inflamación que dificultan moverse con normalidade

A mellor forma de evitar que aparezan as maniotas é preparar o corpo antes de facer calquera exercicio. É moi  importante facer un quentamento porque axuda aos músculos a activarse e reduce o risco de pequenas roturas. Tamén é importante ir aumentando pouco a pouco a intensidade do exercicio e non facer esforzos aos que o corpo non está acostumado. 

Tamén é fundamental estirar despois de facer o exercicio xa que así os músculos mantéñense máis flexibles e a recuperación é máis rápida. E non nos podemos esquecer da auga e dunha boa alimentación: beber suficiente e comer alimentos que proporcionan proteínas e enerxía axuda ao corpo a recuperarse mellor.

ARTICULACIÓNS EN GUERRA

 

O corpo ás veces sofre batallas interiores que case non se notan. A artrite reumatoide é unha desas loitas que transforma tarefas moi sinxelas en verdadeiros retos. Trátase dunha enfermidade duradeira no tempo e que non desaparece por si soa. Aínda así, cando se aplican os tratamentos recomendados a tempo é posible controlar os síntomas e evitar que avance.

Que é a artrite reumatoide?

A artrite reumatoide é unha enfermidade na que o sistema inmunolóxico, por erro, ataca ás articulacións e provoca dor, inflamación e rixidez. Afecta principalmente ás mans, ó pulso e ós pes, e ata pode chegar a deformar as articulacións.

Que lle pasa exactamente ás articulacións?

No interior das articulacións hai unha membrana

denominada sinovial. A súa función é producir líquido que lubrica e permite o movemento sen dor. Na artrite reumatoide, esta membrana inflámase continuamente, o que causa dor, rixidez, inflamación visible e zonas quentes e ata deformacións das articulacións e perda de mobilidade.

Algo característico de esta enfermidade é que afecta de forma simétrica: se afecta a o pulso dereito tamén vai a a afectar ao pulso esquerdo.

Causas

Non se coñece con exactitude as causas da artrite reumatoide pero si se coñecen algúns factores que aumentan o risco de sufrila.

• A xenética: xa que certas variantes xenéticas relacionadas co sistema inmunitario aumentan a probabilidade.
• Sexo: pode afectar tanto a homes como a mulleres, pero é máis común en mulleres.
• Idade: pode manifestarse a calquera idade, nos nenos e adolescentes como unha forma de artrite chamada artrite idiopática xuvenil, e máis común entre os 30 e 60 anos.
• Un dos factores ambientais máis relacionados coa enfermidade é o tabaco.
• Hormonas: os cambios hormonais tamén poden influír,o que explica que sexa máis común en mulleres.

Síntomas

Os síntomas máis habituais son:

• Dor e rixidez nas articulacións
• Inflamación e calor nas zonas afectadas.
  
• Fatiga e malestar xeral
• En casos avanzados, deformación das mans, pes...
  

A medida que a enfermidade avanza os síntomas poden estenderse a outras articulacións e a moitas persoas tamén lle afecta a máis áreas como:

• pel
• 
  ollos
• pulmóns
• corazón
• tecido nervioso
  
• sangue

Diagnóstico

Nas fases iniciais da enfermidade é moi complexo diagnosticala. Os médicos combinan distintas probas:

• Análises de sangue: os médicos buscan marcadores como o factor reumatoide ou anticorpos anti-CCP que adoitan estar presentes en persoas que padecen esta enfermidade, aínda que nos en todas.
• Exploración física para ver que articulacións están afectadas, se hai dor ao movemento e tamén rixidez. Miran se a dor é simétrica xa que é algo característico desta enfermidade.
  
• Radiografías, ecografías ou resonancias  que permiten comprobar se hai danos nas articulacións e ata que punto están deformadas incuso antes de que se presente externamente.

É moi importante un diagnóstico precoz para evitar que a enfermidade se complique.

Tratamentos

A artrite reumatoide é unha enfermidade que non ten cura. Aínda así hai moitos tratamentos eficaces para controlala e impedir que vaia a máis. Estes son: 

• Fármacos antiinflamatorios: estes axudan a reducir a dor e a inflamación en períodos de brote.
• FAMEs (fármacos modificadores da enfermidade): coma o metotrexato. Son fundamentais porque frean o avance dos danos nas articulacións.
• Terapias biolóxicas: son tratamentos máis modernos que actúan sobre moléculas concretas do sistema inmunitario. Son moi efectivas cando xa non funcionan os medicamentos tradicionais.
• Exercicio e fisioterapia: manter o movemento é fundamenta. Axuda a fortalecer os músculos e a evitar a perda de mobilidade.

Vida diaria coa enfermidade

Vivir con artrite reumatoide é algo complexo porque os síntomas non son constantes: hai días mellores e días peores, por iso é moi importante ter rutinas e facer exercicio para manterse activo, mellorando así a mobilidade e reducindo a inflamación.

Tamén é clave coidar a alimentación, tomar alimentos ricos en omega-3,  moitas froitas e verduras e evitar os ultraprocesados. Outro aspecto importante é saber detectar cando estás canso e parar, tamén usar obxectos que faciliten algunhas tarefas que requiran moito esforzo.

O apoio máis importante é o emocional e o social, que é o que te axuda a afrontar mellor os momentos complicados.

Mitos sobre a artrite reumatoide

Cando se fala desta enfermidade moitas persoas atribúenlle frases que son totalmente falsas, que ata xerán confusión. Os mitos máis destacados son:

• " É unha enfermidade de xente maior": Isto é falso. Aínda que pode aparecer en persoas maiores , a artrite reumatoide é unha enfermidade autoinmune e pode comezar en adultos, novo e ata adolescentes xa que non está relacionada co desgaste das articulacións.
• "A dor vai e vén, así que non é nada serio": Moitas persoas teñen períodos mellores e períodos peores, pero iso non significa que a enfermidade sexa leve. Se non se trata a tempo a inflamación pode producir danos irreversibles.

A artrite reumatoide é unha enfermidade complexa, pero hoxe en día coñécese moito mellor ca antes. Se se diagnostica a tempo e se lle indique un tratamento axeitado, pódese controlar e evitar que avance e que provoque danos a longo prazo.

É moi importante informarse para entender esta enfermidade tanto se a sofres como se tes persoas próximas que a sofren.

ÓSOS FÓRA DE CONTROL

O sistema óseo é o encargado de soster o noso corpo e permitir o movemento deste. Este sistema está formado por todos os ósos do noso corpo. Cando un deles altera a súa forma ou estrutura pode afectar a forma na que nos movemos e soportamos o peso corporal. Un exemplo de como o cambio nos nosos ósos pode afectar ao funcionamento do corpo é a enfermidade do Paget.

Que é a enfermidade do Paget?

A enfermidade do Paget é un trastorno que afecta ao proceso de renovación dos ósos. En condicións normais, os nosos ósos están en continuo proceso de destrución e formación de tecido óseo. Este proceso recibe o nome de remodelado óseo, en el participan 2 células principais:

• Os osteoclastos: encárganse de destruír ou eliminar o óso vello.
• Os osteoblatos: forman óso novo que reempraza ao antigo xa destruído.

Estes procesos de destrución e formación ósea teñen que levarse acabo simultaneamente e de maneira equilibrada. Cando este equilibrio desaparece e os osteoclastos traballan demasiado rápido, os osteoblastos intentan compensar esta destrución acelerada coa creación de novo óso de forma rápida e desordenada. Como resultado, os ósos que se forman son máis grandes pero tamén con unha estrutura interna irregular que os volve fráxiles.

Esta enfermidade e pouco común, e afecta a poucos ósos do noso corpo. Os ósos máis comúns en ser afectados son: a pelve, o cranio, as pernas e a columna vertebral.

De onde xorde esta enfermidade? Que a causa?

A causa exacta de por que se desenvolve esta enfermidade non se coñece polo momento, pero hai dúas hipóteses: a xenética ou algunha infección anterior.

• Xenética

Observouse que a enfermidade pode presentarse en varios membros de unha familia. Este feito suxire que existe algún factor hereditario.

Debido a certas mutacións nalgúns xenes, os osteoclatos alteran o seu comportamento/funcionamento. Isto podería axudar a entender a razón pola que ocorre a destrución acelerada do óso na enfermidade do Paget. 

Deste xeito, se un familiar próximo ten a enfermidade, aumenta as posibilidades de que se desenvolva.

• Infeccións anteriores

A existencia de restos de virus anteriores no interior dos osteoclatos podería ser outra causa posible. Son fragmentos de virus que quedan nas células dende hai anos e que poden afectar no seu funcionamento.

Esta teoría non está confirmada pero explica o motivo do cambio da actividade nos osteoclastos.

Síntomas da enfermidade do Paget? Como se diagnostica?

Esta enfermidade moitas veces non presenta síntomas, ou cando os presenta confúndense cos de unha artrite ou outros problemas do sistema óseo. Por isto moitas persoas que a teñen e non o saben. Os síntomas máis comúns son:

1. Dor óseo ou articular: pode ser debido a propia enfermidade do Paget ou a artrite que é unha complicación da enfermidade, das que falaremos a continuación.
2. Dor de cabeza e perda de audición: cando a enfermidade afecta aos osos do cranio.
3. Presión sobre os nervios: cando o/os ósos afectados pola enfermidade están no cranio. Cando isto sucede produce moita dor, formigueo, debilidade e incluso problemas de mobilidade.
4. Dor de cadeira: preséntase cando a enfermidade afecta a os ósos da pelve ou ao fémur.

E importante recalcar que esta enfermidade non se propaga pos ósos sans, só avanza nas zonas xa afectadas.

O diagnostico desta enfermidade baséanse na combinación de varios elementos. No primeiro lugar un profesional revisa o historial clínico do paciente realizando diferentes preguntas sobre os síntomas anteriormente mencionados. Despois realizarase un exame físico para detectar aumento dos ósos, zonas dolorosas, mala postura ou fallos no movemento. O que confirma a presencia ou ausencia da enfermidade e unha radiografía.

Complicacións da enfermidade

A enfermidade pode levar a múltiples complicacións. As máis habituais son:

• Artrite: os ósos deformados desgastan máis as articulacións.
• Insuficiencia cardíaca: o corazón traballa máis para enviar sangue aos ósos afectados.
• Cálculo renais: a descomposición excesiva dos ósos librea moito calcio.
• Dentes soltos: si afecta a óso da mandíbula ou cara.

Outras menos habituais son:

• Cancro de óso
• Perda de visión: se a enfermidade está no cranio e afecta aos nervios visuais.

Hai cura para esta enfermidade?

Non existe un tratamento que elimine esta enfermidade, pero si hai algúns que controlan os síntomas e evitan complicacións. O tratamento principal son os medicamentos (en especial os bisfosfonatos) que axudan a diminuír a dor e a frear o avance da enfermidade do Paget. En casos extremos realízase unha cirurxía que consiste en, por exemplo, corrixir fracturas, substituír unha articulación moi danada ou aliviar a presión sobre un nervio.

Aparte dos tratamentos médicos, unha boa alimentación rica en calcio e vitamina D, e realizar unha actividade física adecuada pode axudar a fortalecer os ósos.

A MITOLOXÍA RELACIÓNASE CO NOSO CORPO

 

1. Introdución
O tendón de Aquiles é o tendón máis grande e robusto do corpo humano. É unha estrutura fundamental para a locomoción que permite a flexión plantar do pé, necesaria para actividades cotiás e deportivas(como camiñar, correr e saltar). É moi vulnerable a diversas patoloxías desde inflamacións ata roturas. Con este traballo, pretendo contestar algunhas preguntas relacionadas coa anatomía do tendón de Aquiles, a súas causas de lesión, os métodos de diagnóstico e as opcións de tratamento co obxectivo de ter suficiente información acerca deste tendón.

2. Que é o tendón de Aquiles?

O tendón de Aquiles atópase na parte posterior e inferior da perna. Comeza na mitade da tibia e percorre a parte posterior da perna ata o talón. Conecta os músculos da metade inferior da perna co calcáneo. O termo médico para o tendón de Aquiles é "tendón calcáneo".
Considérase o tendón máis grande e potente do corpo, xunto co tendón cuádriceps e o rotuliano. Pode medir entre 15 e 26 centímetros de longo nos adultos. Pode soportar forzas de hasta 4 veces o peso corporal.

Está formado por 2 tipos de proteínas: coláxeno e elastina. O coláxeno fortalece os tendóns. A elastina axuda que os tendóns se estendan e recuperen a súa forma orixinal a medida que nos movemos.

3. Función do tendón de Aquiles 

O tendón de Aquiles é esencial para a biomecánica da perna. Conecta os músculos da pantorrilla co óso do talón. Axuda a mover o pé e o talón. Cando os músculos da perna se contraen, o tendón de Aquiles eleva o talón. Este tendón utilízase para camiñar, correr, saltar, subir escaleiras, poñerse de puntillas...

4. Orixe do nome

Chámaselle tendón de Aquiles pola mitoloxía grega.

Ten a súa orixe nun antigo poema incompleto Aquileida escrito por Estacio no século I, que contén unha versión do mito do nacemento de Aquiles.

O heroe Aquiles era case invencible, excepto polo seu talón, o único punto por onde a súa nai Tetis mergullouno no rio Estixia para facelo inmortal. A súa nai o suxeitou polo talón dereito para somerxelo no río deixando esa parte do corpo sen o efecto protector do río. Ese preciso punto do seu corpo quedou vulnerable, sendo a única zona na que Aquiles podía ser ferido en batalla. Esta vulnerabilidade fixo que Aquiles, a pesar da súa invencibilidade, morrera ao recibir unha frecha envelenada no seu talón durante a guerra de Troia. 

Esta historia deu orixe a expresión "talón de Aquiles", que hoxe se usa para referirse á debilidade ou punto vulnerable dunha persoa ou cousa por moi forte que sexa.

5. Causas de lesión

O tendón de Aquiles é un dos tendóns máis coñecidos debido ás lesións no deporte profesional. Estas poden ser causadas por un aumento repentino da intensidade deportiva, polos deportes de salto e cambio de dirección. As lesións e problemas máis comúns son:

•  Tendinites
•  Tendinoses
•  Roturas (desgarros) do tendón de Aquiles 
•  Burdite do talón
•  Deformidade de Haglund                  

6. Diagnóstico   

Un profesional da saúde diagnosticará os problemas no tendón de Aquiles mediante un exame físico e algunhas probas. Examinará a parte inferior da perna, o pé e o nocello. 

As probas físicas para detectas unha rotura no tendón de Aquiles é a proba de Thompson que detecta roturas. Outras probas a utilizar son:

•   Raios X        
•   Ultrasón
•   Imaxes por resonancia magnética (IRM)
•   Tomografía computarizada (TC)

7. Tratamento          

Os tratamentos no caso de lesión do tendón de Aquiles dependerán do tipo de lesión, a súa causa e a nivel de actividade habitual. Algúns destes tratamentos poden ser:

• O método RICE: descanso, aplicación de xeo no tendón, uso dunha venda de compresión e      elevación da parte inferior da perna.
• Medicamentos: como poden ser os antiinflamatorios.
• Inmobilización. Usar un aparato ortopédico ou unha bota para camiñar.
• Fisioterapia
• Ortopedia. Utilizar soletas que suxeiten os pés e os xeonllos.
• Cirurxía. Utilízase no caso das roturas.

8. Prevención de lesións

Un bo estado de forma e unha boa tonificación muscular son importantes para manter sans os nosos tendóns.

En xeral, podemos seguir estes consellos para reducir o risco de lesións no tendón de Aquiles:

• 
  Facer estiramentos antes e despois de practicar un deporte ou facer exercicio.
  Estirar o tendón de Aquiles alivia a presión sobre a articulación do xeonllo e é a mellor maneira para previr lesións.
• Descansar e recuperarse despois dunha actividade intensa.
• Non seguir facendo exercicio si notamos dor.
• Utilizar un equipo de protección adecuado tanto para traballar como para facer unha actividade física.

BONE-DERLAND: UN PAÍS DE ÓSOS TOLOS

 

Moitas veces pensamos que a dor de pernas é por estar cansos, por facer deporte ou por pasar moitas horas de pé, pero non sempre é así. Isto pode ocorrer por culpa da enfermidade de Paget, que é un problema que afecta aos ósos que fai que non se formen como deberían e se volvan máis deformes cambiando pouco a pouco a súa estrutura. 
Cando esta enfermidade parece nas pernas poden empezar a doer moito e cambiar a forma. Por culpa diso cada vez custa máis camiñar, subir escaleiras...

Que é a enfermidade de Paget?

A enfermidade de Paget é un problema que fai que os ósos non funcionen como deberían. Normalmente, o corpo rompe parte do óso vello e logo forma óso novo, pero nesta enfermidade ese proceso volvese raro. O óso rómpese demasiado e logo volve a crecer moi rápido, polo que remata sendo máis grande e máis brando do normal. Isto fai que poda deformarse ou romperse con máis facilidade.

Por lo xeneral esta enfermidade non afecta todo o corpo, senón uns poucos ósos concretos.

Que causa a enfermidade de Paget?

Actualmente non sabemos exactamente que é o que causa esta enfermidade. Pénsase que pode ser por culpa dos xenes e que pode ser hereditaria, por culpa dunha especie de fallo nas células que crean o óso que fan que se forme de maneira descontrolada.

Que síntomas ten?

Normalmente a enfermidade de Paget non provoca síntomas, pero cando aparecen poden ser calquera dos seguintes:

• Dor ósea: debido ao agrandamento dos ósos e formación de microfracturas.
• Deformación dos ósos: os ósos arquéanse e depende da zona na que ocorra pode afectar dunha forma ou doutra.
• Dor articular: por culpa da deformación dos ósos facemos máis esforzo nas articulacións.

Onde é máis normal que apareza?

As partes do corpo máis afectadas son a pelve (pode causar dor de costas ou cadeira), o cranio (pode causar dor de cabeza, xordeira e deformidades faciais), a columna vertebral (pode causar debilidade nas extremidades) e as pernas (pode causar dor e arqueamento dos ósos).

Quen ten máis risco de contraer esta enfermidade?

Esta enfermidade podémola atopar sobre todo na xente da terceira idade e se ten descendentes con este problema é aínda máis posible tela.

Que outros problemas pode causar?

A enfermidade de Paget non só afecta aos ósos, tamén pode causar outras complicacións:

• Artrite: Os ósos deformados poden premer máis as articulacións e facer que se desgasten, causando dor e dificultade para moverse.

• Insuficiencia cardíaca: Nos casos graves, o corazón ten que traballar máis para enviar sangue aos ósos afectados. Isto pode ser perigoso sobre todo se a persoa tamén ten as arterias máis ríxidas do normal.

• Cálculos renais: Como o óso se rompe demasiado rápido pode haber demasiado calcio no corpo e iso pode formar pedras nos riles.

• Problemas no sistema nervioso: Se os ósos medran mal poden premer o cerebro, a medula espiñal ou os nervios e tamén reducir o fluxo de sangue a estas zonas.

• Osteosarcoma: É un tipo de cancro de óso pouco frecuente, pero pode aparecer en persoas con esta enfermidade.

• Dentes soltos: Pode ocorrer se a enfermidade afecta os ósos da cara ou da mandíbula.

• Perda de visión: É unha complicación rara pero pode pasar se o Paget no cranio afecta os nervios relacionados coa vista.

Que tratamentos podemos levar a cabo?

É importante detectar e tratar a enfermidade de Paget canto antes para evitar complicacións. Os tratamentos máis habituais son:

• Medicamentos:
  Hai varios tipos pero os máis usados son os bifosfonatos. Estes axudan a reducir a dor nos ósos e a frear o avance da enfermidade.

• Cirurxía:
  A veces é necesaria cando aparecen certas complicacións. As operacións poden servir para:

• Axudar a que as fracturas curen nunha posición mellor.

• Substituír articulacións como o xeonllo ou a cadeira cando hai unha artrite moi grave.

• Corrixir un óso deformado para reducir a dor en articulacións que soportan peso
  especialmente os xeonllos.

• Reducir a presión sobre un nervio cando o crecemento do cranio ou problemas na columna afectan o sistema nervioso.



En conclusión, a enfermidade de Paget é unha patoloxía que afecta ao crecemento dos ósos. A detección temperá e o tratamento adecuado son fundamentais para evitar complicacións e manter unha boa calidade de vida.