CAMIÑOS QUE CRUXEN

 

A artrose é a enfermidade articular dexenerativa, crónica e a máis frecuente na poboación adulta. Prodúcese polo desgaste do cartilaxe articular. A pesar de que este proceso de desgaste foi vinculado ao envellecemento durante moito tempo hoxe en día enténdese como unha condición na que inflúen factores como xenéticos, metabólicos e ambientais. 

O cartilaxe é o tecido que recobre os extremos dos osos nas articulacións. Cando se desenvolve a artrose o cartilaxe  perde as súas propiedades e incuso pode desaparecer facendo que os extremos de ambos osos rocen directamente, producindo dor.

Habitualmente localizase na columna cervical e lumbar, algunhas articulacións do ombreiro e dos dedos das mans, a articulación da raíz do polgar, a cadeira, o xeonllo e a articulación do comezo do dedo gordo do pe. 

Cales son os síntomas?

O síntoma máis frecuente é a dor. Esta dor soe aparecer cando se exixe un esforzo a articulación danada e xeralmente empeora a medida que avanza o día. Este dor pode aparecer co repouso ou descanso se a enfermidade avanza.

Na artrose da columna vertebral, prodúcese dor de pescozo ou da rexión lumbar, dificultade para o movemento e contractura dos músculos da rexión afectada. 

Outros síntomas son as deformidades articulares ou as limitacións da mobilidade con dor á presión, estralos e crepitacións da articulación. 

Síntomas habituais

• Dor articular
• Deformidade articular
• Inflamación nas articulacións
• Rixidez

Orixe

Esta enfermidade non é hereditaria pero si que ten un compoñente de risco xenético.

A artrose comeza con unha alteración na cartilaxe que protexe as superficies articulares provocando a súa dexeneración. Este dano inicial pode provocar respostas celulares que intenten reparar a cartilaxe pero a miúdo son desadaptativas. 

Finalmente a cartilaxe deteriórase e os osos que están debaixo poden rozarse o que leva a formación de esporóns óseos (osteofitos) nos bordes da articulación e causa dos síntomas característicos. 

Factores que favorecen a artrose 

Existen factores de risco que favorecen esta enfermidade, hai algúns que podemos evitar pero outros que  non son modificables.

Os factores non modificables son a idade, o sexo, a xenética e as deformidades óseas. O risco desta enfermidade aumenta a medida que cumprimos anos, é moi común que esta enfermidade apareza despois dos 65 anos. Tamén as mulleres despois da menopausa son máis propensas a padecela.

Pero así como hai factores non modificables tamén hai outros que son modificables como a obesidade, as lesións, a sobrecarga repentina ou o tabaquismo. Con obesidade podemos cargar sobre articulacións danadas que aumenta a posibilidade de que produzan proteínas inflamatorias. As lesións ou sobrecargas incitan a estas enfermidades por bruscos movementos ou traballos forzados. Por último o tabaquismo inflúe ao deterioro articular por o seu efecto oxidante. 

Outros factores poden ser enfermidades metabólicas como a diabetes ou a inflamación que contribúe ao deterioro articular por o seu efecto oxidante. 

Tipos segundo a zona infectada

•  Artrose de pelve: Os síntomas máis habituais son a dor na ingua, muslo ou glúteo, rixidez ao levantarse ou perda de mobilidade na cadeira. 
  
• Artrose cervical: Desgaste das articulacións e cartilaxes das vértebras do pescozo. Os síntomas mais comúns son dor no pescozo, rixidez cervical, estralos e mareos. 
• Artrose lumbar: Localízase nas vértebras da zona baixa das costas. Os síntomas mais comúns son a dor na parte baixa das costas, rixidez lumbar ou sensación de fricción.
• Artrose de man: Localízase nos dedos e na base do polgar, os síntomas mais comúns son a dor na articulación, rixidez, inflamación ou vultos. 
• Artrose de xeonllo: Localízase na cartilaxe que une os ósos da articulación do xeonllo. Os síntomas son dor de xeonllo, inflamación ou rixidez. 

Diagnóstico

O diagnóstico desta enfermidade realízase a través do historial clínico e a exploración física. Algúns casos necesitan probas complementarias.

Estas probas poden ser análises do líquido sinovial, para ver se presentan derrame articular. Tamén se utilizan radiografías que mostran o estreitamento do espazo articular, osteofitos e cambios nos osos.

Tratamento

O tratamento adoitase basear en aliviar a dor e mellorar a función articular.

• Tratamentos non farmacolóxicos: Estes adoitan ser os máis importantes e a clave para aliviar a dor. Normalmente soen ser exercicios e fisioterapia que axudan a fortalecer músculos e mellorar a flexibilidade. Tamén é necesario controlar o peso para poder reducir a carga sobre as articulacións.
• Tratamentos farmacolóxicos: Os analxésicos soen ser os mellores para reducir a dor coma por exemplo o paracetamol. Tamén para reducir a inflamación pódenos receitar antiinflamatorios como o ibuprofeno. 

ARTICULACIÓNS EN GUERRA

 

O corpo ás veces sofre batallas interiores que case non se notan. A artrite reumatoide é unha desas loitas que transforma tarefas moi sinxelas en verdadeiros retos. Trátase dunha enfermidade duradeira no tempo e que non desaparece por si soa. Aínda así, cando se aplican os tratamentos recomendados a tempo é posible controlar os síntomas e evitar que avance.

Que é a artrite reumatoide?

A artrite reumatoide é unha enfermidade na que o sistema inmunolóxico, por erro, ataca ás articulacións e provoca dor, inflamación e rixidez. Afecta principalmente ás mans, ó pulso e ós pes, e ata pode chegar a deformar as articulacións.

Que lle pasa exactamente ás articulacións?

No interior das articulacións hai unha membrana

denominada sinovial. A súa función é producir líquido que lubrica e permite o movemento sen dor. Na artrite reumatoide, esta membrana inflámase continuamente, o que causa dor, rixidez, inflamación visible e zonas quentes e ata deformacións das articulacións e perda de mobilidade.

Algo característico de esta enfermidade é que afecta de forma simétrica: se afecta a o pulso dereito tamén vai a a afectar ao pulso esquerdo.

Causas

Non se coñece con exactitude as causas da artrite reumatoide pero si se coñecen algúns factores que aumentan o risco de sufrila.

• A xenética: xa que certas variantes xenéticas relacionadas co sistema inmunitario aumentan a probabilidade.
• Sexo: pode afectar tanto a homes como a mulleres, pero é máis común en mulleres.
• Idade: pode manifestarse a calquera idade, nos nenos e adolescentes como unha forma de artrite chamada artrite idiopática xuvenil, e máis común entre os 30 e 60 anos.
• Un dos factores ambientais máis relacionados coa enfermidade é o tabaco.
• Hormonas: os cambios hormonais tamén poden influír,o que explica que sexa máis común en mulleres.

Síntomas

Os síntomas máis habituais son:

• Dor e rixidez nas articulacións
• Inflamación e calor nas zonas afectadas.
  
• Fatiga e malestar xeral
• En casos avanzados, deformación das mans, pes...
  

A medida que a enfermidade avanza os síntomas poden estenderse a outras articulacións e a moitas persoas tamén lle afecta a máis áreas como:

• pel
• 
  ollos
• pulmóns
• corazón
• tecido nervioso
  
• sangue

Diagnóstico

Nas fases iniciais da enfermidade é moi complexo diagnosticala. Os médicos combinan distintas probas:

• Análises de sangue: os médicos buscan marcadores como o factor reumatoide ou anticorpos anti-CCP que adoitan estar presentes en persoas que padecen esta enfermidade, aínda que nos en todas.
• Exploración física para ver que articulacións están afectadas, se hai dor ao movemento e tamén rixidez. Miran se a dor é simétrica xa que é algo característico desta enfermidade.
  
• Radiografías, ecografías ou resonancias  que permiten comprobar se hai danos nas articulacións e ata que punto están deformadas incuso antes de que se presente externamente.

É moi importante un diagnóstico precoz para evitar que a enfermidade se complique.

Tratamentos

A artrite reumatoide é unha enfermidade que non ten cura. Aínda así hai moitos tratamentos eficaces para controlala e impedir que vaia a máis. Estes son: 

• Fármacos antiinflamatorios: estes axudan a reducir a dor e a inflamación en períodos de brote.
• FAMEs (fármacos modificadores da enfermidade): coma o metotrexato. Son fundamentais porque frean o avance dos danos nas articulacións.
• Terapias biolóxicas: son tratamentos máis modernos que actúan sobre moléculas concretas do sistema inmunitario. Son moi efectivas cando xa non funcionan os medicamentos tradicionais.
• Exercicio e fisioterapia: manter o movemento é fundamenta. Axuda a fortalecer os músculos e a evitar a perda de mobilidade.

Vida diaria coa enfermidade

Vivir con artrite reumatoide é algo complexo porque os síntomas non son constantes: hai días mellores e días peores, por iso é moi importante ter rutinas e facer exercicio para manterse activo, mellorando así a mobilidade e reducindo a inflamación.

Tamén é clave coidar a alimentación, tomar alimentos ricos en omega-3,  moitas froitas e verduras e evitar os ultraprocesados. Outro aspecto importante é saber detectar cando estás canso e parar, tamén usar obxectos que faciliten algunhas tarefas que requiran moito esforzo.

O apoio máis importante é o emocional e o social, que é o que te axuda a afrontar mellor os momentos complicados.

Mitos sobre a artrite reumatoide

Cando se fala desta enfermidade moitas persoas atribúenlle frases que son totalmente falsas, que ata xerán confusión. Os mitos máis destacados son:

• " É unha enfermidade de xente maior": Isto é falso. Aínda que pode aparecer en persoas maiores , a artrite reumatoide é unha enfermidade autoinmune e pode comezar en adultos, novo e ata adolescentes xa que non está relacionada co desgaste das articulacións.
• "A dor vai e vén, así que non é nada serio": Moitas persoas teñen períodos mellores e períodos peores, pero iso non significa que a enfermidade sexa leve. Se non se trata a tempo a inflamación pode producir danos irreversibles.

A artrite reumatoide é unha enfermidade complexa, pero hoxe en día coñécese moito mellor ca antes. Se se diagnostica a tempo e se lle indique un tratamento axeitado, pódese controlar e evitar que avance e que provoque danos a longo prazo.

É moi importante informarse para entender esta enfermidade tanto se a sofres como se tes persoas próximas que a sofren.