VIAXE INTERROMPIDA

A esclerose múltiple é unha enfermidade que afecta ao sistema nervioso e provoca distintos problemas cognitivos e físicos. Moitas persoas no mundo padécena e, aínda que non ten cura, existen moitos tratamentos que axudan a controlar os síntomas e mellorar a calidade de vida.

Que é?

A esclerose múltiple (EM) é unha enfermidade crónica do sistema nervioso central que afecta ao cerebro e á medula espiñal. É considerada unha enfermidade autoinmune porque o sistema inmunitario ataca por erro á mielina. Esta lesión dificulta a transmisión dos impulsos nerviosos entre o cerebro e o resto do corpo.

Como afecta ao sistema nervioso?

A esclerose múltiple afecta ao sistema nervioso central porque dana a mielina que rodea e protexe as fibras nerviosas. Cando esta cuberta se desgasta, as mensaxes eléctricas que viaxan entre as neuronas vólvense máis lentas, interrómpense ou deixan de transmitirse.

Debido a isto, ao cerebro dificúltaselle a comunicación eficiente con distintas partes do corpo. Dependendo da zona afectada aparecen problemas diferentes, como poden ser, problemas de mobilidade, de coordinación, de sensibilidade, de visión ou de funcións cognitivas. Co paso do tempo, o dano continuo pode provocar lesións permanentes nas fibras nerviosas, o que provoca a progresión de algúns síntomas.

Causas

A causa da esclerose múltiple descoñécese. Considérase que é unha enfermidade de orixe imunitario na que o sistema inmunitario do corpo ataca aos propios tecidos. Non está claro porque se manifesta nalgunhas persoas e noutras non. Unha combinación de factores xenéticos e ambientais pode aumentar o risco a padecer esta enfermidade. Estes factores son:

• Idade, máis común a aparición entre os 20 e os 40 anos.
• Sexo, as mulleres teñen máis posibilidades de padecela.
• Antecedentes familiares, se alguén na túa familia a ten, é máis probable que a padezas.
• A raza, as persoas con descendencia do norte de Europa, son máis propensas a ter esta enfermidade.
• Baixos niveis de vitamina D.
• Fumar
• Ter obesidade
• Determinadas enfermidades autoinmunes, se padeces algunha outra enfermidade autoinmune, é máis probable que padezas esclerose múltipe 

Síntomas

Os síntomas da esclerose múltiple varían en función da persoa. Durante o avance da enfermidade poden cambiar, dependendo das fibras nerviosas ás que afecte. Os síntomas máis comúns son:

• Entumecemento ou formigueo
• Sensacións de descargas eléctricas que se producen con certos movementos do pescozo, especialmente, ao inclinalo cara a diante. Esta sensación denomínase signo de Lhermitte.
• Falta de coordinación
• Problemas para camiñar ou imposibilidade de facelo
• Debilidade
• Perda da visión parcial ou completa, que adoita ir acompañada de dor durante os movementos oculares.
• Visión dobre e borrosa
• Mareos e sensación de que todo o que está ao teu arredor se move, é dicir vertixe.
• Problemas coa funcionalidade sexual, a vexiga e os intestinos.
• Fatiga
• Dificultade na fala
• Problemas de memoria, pensamento e comprensión da información
• Cambios no estado de ánimo 

Os aumentos da temperatura corporal poden empeorar os síntomas da esclerose múltiple.

Tipos

Os tipos de esclerose múltiple dependen da progresión dos síntomas e da frecuencia das recaídas, e son:

• Con recaídas e mellorías: a maior parte das persoas padecen este tipo. Teñen períodos con novos síntomas ou recaídas que aparecen durante días ou semanas e, normalmente melloran de forma parcial ou total. Estas recaídas están seguidas de períodos tranquilos da enfermidade que poden durar meses.
• Secundaria progresiva: entre o 20% e o 40% das persoas con esclerose múltiple con recaídas e mellorías co tempo poden desenvolver unha progresión constante dos síntomas. Esta progresión pode ocorrer entre 10 e 40 anos despois do inicio da enfermidade.
• Primaria progresiva: nalgunhas persoas, os síntomas empeoran pouco a pouco dende o principio, sen fases de recuperación.

Diagnóstico

Non existen probas específicas para detectar a esclerose múltiple. O diagnóstico consta de varias probas, exploración física, resonancia magnética e resultados da punción lumbar. O diagnóstico da esclerose múltiple tamén implica descartar outras afeccións que poidan causar síntomas similares. Isto coñécese como diferenciación diagnóstica.

As probas que se utilizan para diagnosticar esta enfermidade son:

• Resonancia magnética que pode revelar áreas de esclerose múltiple no cerebro e na medula espiñal. Estas áreas denomínanse lesións.  É unha proba non invasiva que proporciona imaxes moi detalladas do sistema nervioso central e axuda a confirmar o diagnóstico da enfermidade.

• 
  Punción lumbar na que se extrae unha pequena mostra de líquido cefalorraquídeo do conduto espiñal para a súa análise en laboratorio. Esta mostra pode mostrar cambios nos anticorpos que están asociados coa esclerose múltiple. Unha punción lumbar tamén axuda a descartar infeccións
  e outras afeccións con síntomas similares aos da esclerose múltiple. Unha proba de anticorpos máis recente para as cadeas lixeiras libres pode ser máis rápida e menos custosa que as probas anteriores de líquido cefalorraquídeo para detectar a esclerose múltiple.

• 
  Tomografía de coherencia óptica que usa ondas de luz para producir imaxes do ollo. Na esclerose múltiple, unha afección chamada neurite óptica provoca cambios na retina. A tomografía de coherencia óptica úsase para medir o grosor da retina. Tamén pode mostrar danos nas fibras nerviosas da retina.
• Análise de sangue axudan a descartar outras enfermidades con síntomas similares aos da esclerose múltiple. Estanse a desenvolver probas para comprobar se hai biomarcadores específicos asociados coa esclerose múltiple. 
• Probas neuropsicolóxicas avalían funcións como a memoria, o pensamento, a linguaxe e o estado de ánimo. Realízanas neuropsicólogos e son moi importantes na esclerose múltiple para detectar posibles problemas cognitivos que poden afectar á vida diaria. Estas probas poden facerse ao diagnóstico e repetirse ao longo do tempo para controlar a evolución da enfermidade.

Tratamento

Por agora non se coñece ningunha cura para a esclerose múltiple, pero existen diferentes tratamentos que poden parar a enfermidade. O obxectivo do tratamento é deter o progreso e controlar os síntomas para así axudar ás persoas. Os medicamentos normalmente tómanse durante un tempo prolongado. Estes inclúen:

• 
  Medicamentos para atrasar a enfermidade
• Esteroides para diminuír a gravidade dos ataques 
  
• Medicamentos para controlar os síntomas como espasmos musculares, problemas urinarios, etc.

Os medicamentos son máis efectivos para o tipo con recaídas e mellorías, que para o resto. Para os outros tipos pode ser beneficioso:

• Fisioterapia e terapia da fala
• Dispositivos asistenciais, como cadeiras de rodas
• Un estilo de vida saudable
• Evitar a fatiga e o estrés
• Facer cambios no entorno para previr caídas

Posibles complicacións

A esclerose múltiple pode complicarse conforme esta enfermidade avance

• Depresión
• Dificultade para tragar
• Dificultade para pensar
• Menos capacidade para coidarse sen axuda
• Osteoporose ou adelgazamento dos ósos
• Úlceras de decúbito
• Infeccións das vías urinarias
• Necesidade dunha sonda urinaria permanente
  

A esclerose múltiple é unha enfermidade crónica que afecta ao sistema nervioso e pode provocar importantes cambios na vida das persoas que a padecen. Actualmente non ten cura, pero existen tratamentos que permiten controlar os síntomas e mellorar a calidade de vida. A investigación continúa avanzando para comprender mellor a enfermidade e desenvolver terapias mellores.